THEMA'S

Biofilm: vriend wordt vijand

Wat hebben kiezels in rivieren gemeen met de tanden in je mond? Beide zijn bedekt met biofilm. Kiezels worden alleen maar glad, maar je tanden kunnen in de problemen raken door de biofilm.

Handige hulpmiddelen - Wat hebben kiezels in rivieren gemeen met de tanden in je mond? Beide zijn bedekt met biofilm. Kiezels worden alleen maar glad, maar je tanden kunnen in de problemen raken door de biofilm.

Het laagje biofilm kan je ziek maken- als het niet effectief verwijderd of afgebroken wordt. 

Het begint met het pellikel. Dit ultradunne laagje wordt als eerste gevormd en bestaat uit proteïnen en andere elementen die in het speeksel voorkomen. De schoongemaakte tanden worden al binnen een paar uur door de pellikel bedekt. Zoals je op de kiezels in de rivier ziet, wordt er ook in je mond biofilm gevormd- een paar micrometers dik, vrijwel zonder bacteriën en gemakkelijk weg te spoelen. 

Deze pellikel is je vriend.  Als initiële biofilm is het belangrijk omdat het de tanden op twee manieren beschermt. Ten eerste beschermt het tegen zuur aanvallen en ten tweede wordt het glazuur beschermd tegen erosie van contact met andere tanden of voedsel. 

Handige hulpmiddelen - Biofilm samenleving

Biofilm samenleving

Maar na een tijd wordt de eens zo bevriende biofilm een stuk minder vriend. Bacteriën komen de biofilm binnn en dan vormt zich ook de eerste plaquelaag.

Als plaque de kans krijgt, verzamelen micro-organismen zich snel en blijven zich vermenigvuldigen. Er komen nieuwe laagjes die resulteren in een gestructureerde plaque opbouw. 

Handige hulpmiddelen - Je  vriend wordt je vijand

Je vriend wordt je vijand

De gestructureerde plaque opbouw bestaat niet alleen uit bacteriën die zich ophopen. Het is een gestructureerde samenhang waar bacteriën metabolische stoffen met elkaar uitwisselen via speciaal gecreëerde kanalen.  Proteïnen en koolhydraten vormen een structuur die dient als voedselreservoir en die op mechanisme wijze de samenhang van bacteriën ondersteunt. Dit is goed voor de plaque opbouw maar schadelijk voor de mondgezondheid.

Handige hulpmiddelen - De consequenties: cariës, gingivitis en parodontitis

De consequenties: cariës, gingivitis en parodontitis

De gestructureerde plaque-opbouw bevat micro-organismen die sneller groeien wanneer veel suiker gebruikt wordt. Deze micro-organismen gebruiken suikers en scheiden zuren af die ook weer schadelijk zijn: het glazuur van de tanden lost op waardoor cariës kan ontstaan. 

Dan zijn er ook nog de metabolische producten van de micro-organismen die het immuun systeem aanvallen en die, gecombineerd met het natuurlijke afval in de mond, zorgen voor tandvlees ontsteking ofwel gingivitis. Als gingivitis niet behandeld wordt kan dit leiden tot parodontitis, ofwel de afbraak van het aanhechtingsweefsel. Ook leidt dit vaak tot halitose (slechte adem) omdat bacteriën in plaque vaak vluchtige zwavelverbindingen bevatten. 

Handige hulpmiddelen - Mondhygiëne: Het verstoren van de bacteriële samenleving

Mondhygiëne: Het verstoren van de bacteriële samenleving

Met een tandenborstel, flosdraad en een interdentaal ragers verwijder je niet alle nieuw gevormde plaque, maar verstoor je ook bestaande gestructureerde plaque- of in ieder geval verstoor je de georganiseerde structuur.

Dit is waar het bij mondhygiëne eigenlijk om draait: Als het bacteriële systeem en zijn gelaagde structuren beschadigd zijn door een grondige schoonmaakbeurt met tandenborstel en ragers, duurt het maar een paar dagen voor de biofilm zich weer heeft opgebouwd, om vervolgens weer van voor af aan te beginnen met het vormen van de gevaarlijke bacteriële samenleving.  

xs
sm
md
lg